Het histogram ontrafelen

 Inleiding.

In deze post proberen we met tips en oefeningen de werking van het histogram te leren begrijpen. Je vergroot hiermee jouw kennis in het gebruiken van het histogram en leert het histogram te lezen. Deze kennis kun je vervolgens toe gaan passen in jouw fotografie.

De basis.

De basis les voor het begrijpen van het histogram is de volgende:

Het histogram verschijnt in beeld als een bergketen die mooi in beeld is en niet wordt afgekapt door de zijkanten van de weergave.

Een "afgekapt" histogram

Een correct histogram

Een paar voorbeelden.

1. De linkerzijde van het histogram geeft het diepste zwart van de foto weer. De rechterzijde geeft het helderste wit aan. Alles ertussen vertegenwoordigd alle overige kleurtonen. Verticaal gezien geeft de basislijn "0" aan. Hoe hoger de grafiek hoe meer pixels er in een bepaalde kleurtoonreeks aanwezig zijn. Het histogram hiernaast geeft aan dat er veel middentonen aanwezig zijn in de foto.

2. Deze foto lijkt een volledige klkeurtoonreeks te bevatten. Het histogram vertelt ons echter dat dit niet het geval is. De zwarten zien er goed uit. De witten daarentegen schieten te kort.

Dit histogram vertelt ons hiermee dat dit een foto is met een laag contrast.

3. Het aanpassen van de belichting en highlights zorgen voor het verschuiven van het histogram naar de rechterzijde waarbij het contrast wordt aangepast.

Wanneer we het histogram aanpassen kijk dan naar de preview en let daarbij op de lichte delen. Zorg ervoor dat je niet teveel aanpast. Hierdoor verlies je teveel detail. Wanneer je de zwarten aanpast let dan op de schaduwen en zorg ervoor dat deze niet dicht lopen.

4. Deze foto heeft veel witte tonen. Proberen deze aan te passen naar links (zwart) zou het beeld verpesten. Met de high-light slider kan je de overbelichting (clipping) aanpassen.

Het omhoog stekende blauwe piekje geeft aan dat de kleur blauw dominant is in de donkere delen. De witte schaal is heeft alleen betrekking op de helderheid. De overige kleuren geven aan of er sprake is van een kleurafwijking.

5. Bij een foto met vooral donkere tonen zal het histogram vooral aan de linkerzijde aanwezig zijn. Dit betekent niet direct dat de foto onderbelicht is.

Het is wel belangrijk dat een deel van het histogram ook reikt naar het witte deel.

Schuif niet het gehele histogram naar rechts. Daarmee bederf je het zogenaamde low-key effect.

En nu lekker oefenen.

Ga nu eens zelf aan de slag met oefenen, kijken en aanpassen van het histogram.

Dit kun je doen door het maken van een aantal foto's die in het verlengde liggen van bovengetoonde voorbeeldfoto's.

Zet een model in drie situaties; een donkere setting met nog wel wat lichte delen, een lichte setting met nog wel wat donkere delen en een setting met de donkere en lichte delen enigszins in balans.

Maak vervolgens een aantal foto's waarbij je de berlichting steeds één stop hoger of lager instelt.

Wanneer je achter de computer zit selecteer je ongeveer 10 foto's waarvan er een aantal te donker, een aantal te licht en een aantal die goed belicht lijken maar misschien wel beter kunnen. Bekijk van deze foto's het histogram en probeer daar eens wat aanpassingen in te maken en vergelijk de resultaten.

En hoe ging het?

Heb je meer inzicht gekregen in het histogram?

Is het gelukt om met behulp van het histogram jouw beelden aan te passen?

Goede gewerkt!

De perfecte compositie deel 3

De laatste blog met compositieregels.

In het derde en laatste deel over de regels in compositie benoemen we er een paar die over het algemeen in mindere mate genoemd worden als we het hebben over compositie.

Geometrie.

Van nature zien we om ons heen al de natuurlijke geometrische vormen. Deze vormen kunnen een actieve bijdrage leveren aan onze compositie.

De natuurlijke vormen (vierkant, rond en driehoek) zijn eenvoudig te herkennen en te herleiden voor de kijker. Bijna alles om ons heen heeft wel een herkenbare vorm. Gebouwen, landschappen enz.

Ontdek de vormen om ons heen en gebruik ze in je compositie zodat de ogen van de kijkers gaan waar jij wilt dat ze gaan.

Kadreren, frame.

Bij deze eenvoudige compositie techniek maak je ook gebruik van de omgeving, mits de mogelijkheden hiervoor aanwezig zijn.

Je gebruikt elementen om een visueel kader om jouw onderwerp te brengen. Hierbij positioneer je het onderwerp zodanig dat de ogen van de kijker  als vanzelf naar het onderwerp geleid worden.

Geleidende lijnen.

Het menselijk ook is altijd geneigd lijnen te volgen in een foto, of ze nu recht, schuin of golvend zijn.

Hierdoor zijn lijnen een sterke tool om te gebruiken bij het kiezen van jouw compositie. De lijnen die je gebruik zorgen ervoor dat de kijker als vanzelf naar jouw onderwerp geleid wordt en niet gaan zwerven over de foto.

Symmetrie.

Wanneer je een krachtig onderwerp hebt of een scene die zich ervoor leent, kun je gebruik maken van een symmetrische compositie.

Het resultaat kan verbluffend zijn. Je kunt deze regel op diverse manieren gebruiken. Door het groeperen van vergelijkbare beeldelementen tot het gebruiken van sterke reflecties.

Patronen.

Patronen kom je overal tegen, of het nu werk van de natuur is of gemaakt is door machines of mensenhanden.

Door gebruik te maken van patronen  in je compositie breng je een bepaald gevoel van ritme in jouw foto.

Concluderend.

De regels van compositie kunnen heel eenvoudig en willekeurig door elkaar toegepast worden. Er zijn geen vastgestelde voorkeuren voor de ene of de andere regel. Dat is het voordeel van kunst. Kunst is namelijk wat jij ervan maakt.

Vervolgens zijn de regels zoals in deze posts beschreven niet alleen bepalend voor de compositie. Standpund, perspectief en kleur zijn zeker ook van groot belang in een foto.

Het is dan ook goed om al deze regeltjes lekker door elkaar te gebruiken in een door jou gekozen compositie. Je kunt er zelfs meerdere gelijktijdig gebruiken in één compositie.

Beseffen dat er richtlijnen zijn die je kunt gebruiken zal zeker bijdragen aan het vergroten van jouw creativiteit. Je mag ook de regels breken om kunst te maken.

Gebruik de regels voor het vergroten van jouw kennis, gebruik ze om te oefenen en vergeet ze daarna. Wat voor jou werkt blijf je gebruiken, maar probeer gewoon eens iets nieuws!

 De perfecte compositie.

Deel 2

We borduren nog even voort op de vorige blog. Waar we vorige keer de focus hebben gelegd op de meest basic en veel gebruikte regel voor compositie; De regel van derden, gaan we deze keer een stapje verder met de volgende compositie regel.

De gulden snede.

De gulden snede is een verhouding tussen twee getallen die ongeveer gelijk is aan 1,618. Deze wordt meestal geschreven als de Griekse letter phi en wordt sterk geassocieerd met de Fibonacci-reeks. Een serie getallen waarin elk getal wordt opgeteld bij het voorgaande getal. De getallen van de Fibonacci-reeks zijn: 0,1,1,2,3,5,8,13,21 enzovoort, waarbij de verhouding tussen elk getal en het voorgaande getal 1,618 of phi benaderd.

De gulden snede dateert al van ver voor Christus, toen nog niet als zodanig bekend. Pas rond 1500 was het Leonardo da Vinci, met veel wiskundigen, die deze regel in veel van zijn werken gebruikte. Fans van deze regel geweten dat dit wiskundige getal van nature het oog streelt en een wiskundige destillatie is van schoonheid.

De gulden snede draagt bij aan een esthetische bevrediging omdat deze in de natuur zo vaak voor komt. Sommige zeeschelpen (zie afbeelding) vertonen het patroon van de gulden snede. Boombladeren en dennenappels zijn geneigd te groeien in een patroon wat de gulden snede benaderd.

Als fotograaf ben je ook op zoek naar orde en balans om op die manier een interessante compositie te maken.

De gulden snede in je fotowerk gebruiken.

De gulden snede kan ongeveer werken als de regel van derden. Het kan een compositionele richtlijn zijn, maar het is geen wet voor de structurering van jouw werk. Gebruik de gulden snede als richtlijn om te zorgen dat alle beeldelementen zijn geplaatst in een goede compositie.

Met de regel van derden of de gulden snede kun je composities maken die prettig zijn om naar te kijken en waardoor het onderwerp eenvoudig te begrijpen is. De gulden snede draait om lege ruimte en de relatie daarvan tot het daadwerkelijke onderwerp. Mensen kunnen maar beperkt visueel opnemen. Dit is een principe om je te helpen inzicht te krijgen in de grenzen van de menselijke aandacht zodat je iets kunt maken wat er mooi uitziet.

Als je besluit deze compositieregel te gebruiken in de fotografie, kan dat jouw beelden een gelijkmatige, gebalanceerde en esthetische aanblik geven. De verhoudingen hoeven niet exact te zijn, als je maar weloverwogen en creatief jouw compositie kiest.

De perfecte compositie

 Inleiding.

Alle fotografen, maar met name nieuwe en minder ervaren fotografen, ervaren compositie al heel snel als een onderwerp waaraan geen ontsnappen mogelijk is. Het is een term die zonder enige twijfel herkend wordt. Ingeprent door boeken, artikelen die gelezen zijn of door collega fotografen die erop wijzen wanneer ze jouw foto's bekijken. Dat compositie ding zal niet verdwijnen.

Fotografie draait om compositie. Het maakt niet uit hoeveel definities je tegenkomt, hoeveel bladen je leest of hoeveel online artikelen van kenners. Ze willen het allemaal duidelijk maken aan je. Het komt er op neer dat het allemaal draait om visuele aantrekkelijkheid.

Je kunt een haarscherpe foto hebben van het meest geweldige onderwerp op de wereld, het mag uiteraard ook wat dichterbij huis zijn. De foto gaat niet de aandacht krijgen die je zou willen als de compositie niet duidelijk is gekozen.

Dit betekent natuurlijk niet dat scherpte en belichting niet belangrijk zijn, het zou een grote fout zijn om dat te denken. De technische aspecten van de fotografie blijven een belangrijke rol spelen.

Onze moderne camera's zijn voorzien van allerlei technische snufjes waardoor we bijna niet meer na hoeven te denken over belichting en scherpstellen. Dat geeft ons wel alle tijd om goed na te denken over de onderwerpen die we vastleggen en in welke compositie we dit gaan doen. Daar kan onze moderne camera ons niet bij helpen, dit moeten we zelf zien.

Onderwerpen zoals focus en belichting daar gelaten, bereiken we het stempel "memorabele foto" pas met een goed bedachte en uitgevoerde compositie. Echter in termen van fotografie is het moeilijk om over het uiteindelijke resultaat te spreken over een "goede" of "slechte" foto. Een dergelijk oordeel is altijd discutabel. Het is dan ook moeilijk om vast te stellen wat goed of slecht is.

Voor een goede compositie kunnen we kijken naar de klassieke richtlijnen. Al eeuwen geleden zijn deze richtlijnen ontdekt en gebruikt door, met name, schilders. Zij hebben ontdekt op welke manier je een onderwerp in beeld brengt zodat het de grootste impact heeft in het gehele beeld. Deze oude regels werken nog steeds. Maar zoals dat nu eenmaal gaat stopt het niet bij de oude regels. We hoeven niet te blijven werken volgens die regels. We leren de regels, wat zij betekenen en hoe we ze kunnen toepassen. Hiermee zijn we beter uitgerust om deze oude regels te kunnen breken

Begin met een vraag.

Voordat je jezelf het hoofd gaat breken over allerlei regeltjes en handleidingen over de compositie van jouw foto is het belangrijk jezelf de volgende vraag te stellen:

Hoe wil ik de ogen van de kijker naar mijn foto leiden?

Op welke manier dat gebeurd is in belangrijke mate afhankelijk van de manier waarop de kijker jouw foto interpreteert en waarneemt.

Het is dus jouw taak als fotograaf om ervoor te zorgen dat de compositie zo is opgebouwd en wordt weergegeven dat er voor de kijker maar één manier is jouw foto te interpreteren.

In de komende periode zullen we in een aantal posts de verschillende compositieregels bespreken. Vandaag beginnen we met;

De regel van derden.

Dit is de meest basic richtlijn van de compositieregels. De regel van derden geeft aan dat je jouw foto verdeeld in drie gelijke delen. Zowel horizontaal als verticaal.

De belangrijke delen in jouw compositie komen dan ergens op deze denkbeeldige lijnen te staan. Hoe dichter ze bij een kruising van de lijnen staan hoe beter.

Het aanpassen van de verhouding van de regel van derden naar 1:1,618 geeft als resultaat de gouden regel van derden. Met een combinatie van deze twee regels kun je jouw creativiteit al behoorlijk de vrije loop laten en heb je al een paar alternatieven voor het composeren van jouw beeld.